Niesprawna wentylacja daje się we znaki mieszkańcom szczególnie latem, jednak zarządcy nieruchomości powinni troszczyć się o działanie systemów wymiany powietrza przez cały rok. Wadliwie działające wyciągi generują mnóstwo problemów, z których obniżenie komfortu mieszkania jest bodaj najmniej poważnym.

Wentylacja to zorganizowany proces wymiany powietrza zużytego w budynku podczas jego normalnej eksploatacji na powietrze świeże, pochodzące z zewnątrz. Wyróżniamy kilka rodzajów tego typu systemów, które możemy sklasyfikować w trzech głównych grupach – są to wentylacja naturalna, grawitacyjna i mechaniczna. Obok tego podziału należy wyróżnić także dwie podgrupy: wywiewną oraz nawiewno-wywiewną, a jeśli pójść krok dalej, także tę drugą podgrupę można podzielić na systemy nadciśnieniowe, zrównoważone i podciśnieniowe.

Wentylacja naturalna, zwana też przewietrzaniem, odbywa się pod wpływem wiatru lub dowolnego poziomego ruchu powietrza wywołanego różnicą ciśnień.

Wentylacja grawitacyjna – jak sugeruje sama nazwa – zachodzi na skutek działania siły grawitacji. Aby wentylacja działała, musi wystąpić różnica gęstości mas powietrza spowodowana różnicą temperatur, która powoduje powstanie siły wyporu. Na prawidłową pracę wentylacji grawitacyjnej znaczący wpływ mają wyprowadzenia i zakończenia przewodów kominowych ponad dachem budynków, tak więc uwzględnienie wpływu wiatru i geometrii dachu ma ogromne znaczenie w skuteczności działania tego typu wentylacji. Wyloty przewodów kominowych należy wyprowadzić ponad dach na wysokości zabezpieczającej przed zawiewaniem wiatru. W rejonach silnych wiatrów oraz miejscach, gdzie obok komina występuje przeszkoda (zasłona), należy stosować odpowiednie nasady kominowe. Wyrzutnie (nasady kominowe) pod wpływem wiatru oraz odpowiedniej budowy wytwarzają podciśnienie w przewodzie wentylacyjnym, na którym są zamontowane. Podciśnienie (ciąg) wytwarza powietrze przepływające przez przewężenia wyrzutni. Ważny jest dobór odpowiedniego typu wyrzutni. Prawidłowe wykonanie, odpowiednie dobranie wielkości oraz korzystny kierunek wiatru to podstawowe elementy, które muszą być zachowane w celu prawidłowo działającej wentylacji grawitacyjnej.

Wentylacja mechaniczna to jeden z najlepszych sposobów na zapewnienie świeżego powietrza w nowoczesnym domu. Polega ona na tym, że przepływ powietrza przez wnętrze domu wymuszany jest sztucznie przez wentylator (dmuchawę) lub kilka. Ich zastosowanie pozwala uniezależnić wydajność wentylacji od warunków atmosferycznych, np. wiatru. Możliwe jest również precyzyjne sterowanie ilością dostarczanego powietrza, a więc dostosowanie jej do potrzeb mieszkańców. Rozróżniamy wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną i wentylację mechaniczną wywiewną. Wentylacja mechaniczna wywiewna wspomaga tylko proces usuwania powietrza z wnętrza domu, a do środka dostaje się ono samo przez nawiewniki okienne lub ścienne. Samo, bo wentylator wyciągający zużyte powietrze tworzy wewnątrz domu niewielkie podciśnienie. Wentylator kieruje zużyte powietrze do jednego komina wentylacyjnego (wyrzutni). Taki układ jest prostszy w zaprojektowaniu, tańszy w budowie i eksploatacji (jeden wentylator zamiast kilku), ale nie wszędzie może być stosowany. Nie nadaje się np. do domów, w których są kotły z otwartą komorą spalania albo kominki, ponieważ jego użycie może powodować zasysanie spalin do wnętrza pomieszczeń. Wentylacja mechaniczna ma bardzo dobrą skuteczność i pod tym względem wypada bez porównania lepiej niż wentylacja grawitacyjna – pozwala precyzyjnie sterować ilością dostarczanego powietrza i jest niezależna od warunków atmosferycznych, wskutek czego możliwe jest zmniejszenie strat ciepła przez wentylację. Można ograniczyć ilość zimnego powietrza, które zimą w sposób niekontrolowany przedostaje się w nadmiernych ilościach do domu wyposażonego w wentylację grawitacyjną. Latem z kolei, gdy wentylacja grawitacyjna nie działa (nie ma różnicy temperatur między wnętrzem domu a powietrzem na zewnątrz), mechaniczna daje sobie doskonale radę.

Kamil Dejniak