Pojawienie się straganów w bezpośredniej bliskości budynków mieszkalnych zawsze wiąże się z problemami. Czy roszczenie negatoryjne może być skuteczną metodą walki z nielegalnym handlem?

Nielegalne stragany uprzykrzają życie, stojąc zarówno na terenie nieruchomości wspólnot, jak i na ulicach obok posesji. Pomijając aspekt estetyczny (stragany nie ozdabiają otoczenia) i społeczny (pojawiają się liczne osoby postronne), nieuregulowany handel utrudnia wykonywanie prawa własności. Przeciwdziałać niekorzystnym zjawiskom można na podstawie dostępnych w systemie prawnym instrumentów cywilnych, a także – w zdecydowanie mniejszym stopniu – instrumentów administracyjnych.

Zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), do zadań własnych gminy należą m.in. sprawy dotyczące targowisk i hal targowych. Rada gminy ma ponadto możliwość wydawania przepisów porządkowych, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia, zdrowia obywateli oraz zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Orzecznictwo nie pozostawia jednak wątpliwości (wyrok WSA w Warszawie z 15 lutego 2005 r., III SA/Wr 625/04): w drodze przepisów porządkowych gmina nie może ograniczać dzikiego handlu, czyli tego zlokalizowanego poza wyznaczonymi targowiskami, przez co handlowcy pojawiają się w miejscach zupełnie do tego nieodpowiednich. W chwili obecnej zarządca nie może więc oczekiwać od organów gminnych, że problem zostanie przez nie zlikwidowany w sposób ostateczny.

Maciej J. Nowak