Spory dotyczące należności za korzystanie z lokali mieszkalnych przez osoby nieposiadające tytułu prawnego do ich użytkowania występują głównie w związku z nieopuszczeniem takich lokali przez byłych najemców po zakończeniu stosunku najmu lub podnajmu.

Stosunkowo rzadziej następuje to po wygaśnięciu uprawnień do zajmowania lokalu na innej podstawie, np. w związku ze zniesieniem współwłasności, działem spadku lub podziałem majątku wspólnego, a także w wyniku niedojścia do skutku zamierzonej umowy sprzedaży nieruchomości, wyjątkowo także z powodu samowolnego zajęcia lokalu. Wysokość odszkodowania lub wynagrodzenia za bezumowne zajmowanie lokali stanowi zwykle główny przedmiot sporu w tego rodzaju procesach.

Dorota Bąbiak-Kowalska