Jeśli zasiedzenie nieruchomości trwa odpowiednio długo, nabycie jej własności następuje z mocy prawa.

Przepisy prawa cywilnego dopuszczają możliwość nabycia prawa własności (ruchomości jak i nieruchomości) nie tylko w drodze umowy czy orzeczenia sądu powszechnego (stwierdzającego np. nabycie własności w drodze spadkobrania), ale również w wyniku zasiedzenia. Istotą tej instytucji jest fakt nabycia prawa przez osobę nieuprawnioną (posiadacza niedysponującego prawem) wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego, ustawowo określonego czasu. Umożliwiając nabycie prawa własności, które jest najszersze pod względem jego wykonywania spośród innych praw, ustawodawca dążył do ustabilizowania i uporządkowania stosunków społecznych pod względem prawnym.

Obiekt zasiedzenia

Posiadacz może nabyć własność nieruchomości lub ruchomości, przy czym doktryna i orzecznictwo sądów powszechnych zwracają uwagę, że przedmiotem zasiedzenia nie może być część składowa. Odnosząc się konkretnie do sytuacji zasiedzenia nieruchomości należy wskazać, że dotyczyć będzie to wszelkich nieruchomości gruntowych bez względu na ich przeznaczenie lub miejsce położenia, a więc także nieruchomości rolnych, leśnych czy budowlanych.

Rozważając możliwość zasiedzenia nieruchomości budynkowych, jak również nieruchomości lokalowych należy podnieść, że nigdy nie nastąpi powstanie odrębnej własności budynku w wyniku zasiedzenia. Niemniej stanowisko doktryny w powyższym zakresie stanowi, że możliwie jest nabycie w drodze zasiedzenia prze kolejną osobę istniejącej już własności budynku. Nie można zapomnieć, że odrębna własność budynków istnieje zawsze jako prawo związane z prawem do gruntu, z prawem użytkowania wieczystego (lub prawem użytkowania przysługującym rolniczej spółdzielni produkcyjnej). Podobnie będzie sprawa wyglądała przy odrębnej własności lokalu. Przedmiotem zasiedzenia może być dopiero istniejąca nieruchomość lokalowa, tzn. taka, której odrębna własność lokalu została ustanowiona z zachowaniem trybu określonego w ustawie o własności lokali.

Marta Chmielewska